Skip to content

2026'nın asıl hikâyesi sabit maliyet tuzağı

Cinevva CTO'su Oleg Sidorkin tarafından

Bungie, dokuz yılın ardından Destiny 2'nin aktif geliştirme sürecini sonlandırdı, sırada işten çıkarmalar var ve çalışanlarını, ilk ayında eş zamanlı oyuncularının yarısından fazlasını kaybeden Marathon'a kaydırdı. Bundan birkaç hafta önce OpenAI, toplamda yaklaşık iki milyon dolar gelir elde etmişken günde yaklaşık bir milyon dolar yakan Sora'yı kapattı. Bahar boyunca stüdyolar birbiri ardına çalışanlarını işten çıkardı. Bunları canlı servis yorgunluğu, yapay zekâ abartısı veya durgun ekonomi gibi farklı başlıklar altında değerlendirmek kolay. Oysa bunlar, üç farklı kostüm giymiş aynı başarısızlık.

Üç çöküş, tek bir yapı

Her hikâyenin iskeleti aynı. Çok pahalı bir şey, çok yüksek sabit maliyetler taşıyor. Kitle yön değiştiriyor. Maliyet yapısı ise ona ayak uyduramıyor. Destiny 2'nin yalnızca yerinde sayabilmesi için bile yüzlerce kişinin durmaksızın içerik yayımlaması gerekiyordu. Sora'nın maliyetleri üretilen her videoyla birlikte arttığından, popülerlik zararı azaltmak yerine büyüttü. Üretimde tek bir amiral gemisi projesi bulunan 300 kişilik bir stüdyonun maaş giderleri, projenin iyi gidip gitmediğini umursamaz. Gelir değişirken maliyetler onu izleyemediğinde geriye kalan tek seçenek çalışanları azaltmaktır. Bu hikâyelerin her birinin işten çıkarmalarla bitmesinin nedeni bu.

Sorun hiçbir zaman ürün değildi

Bungie'nin hatası Destiny 2'nin başarısız olması değildi. Oyun dokuz yıl boyunca devam etti ve kendine bağlı bir kitle kazandı. Hata, devamındaki tek projenin yine yüz milyonlarca dolarlık bir canlı servis oyunu olmasıydı; Marathon tökezlediğinde geri dönülebilecek daha küçük hiçbir şey yoktu. Sora kötü bir demo değildi. Kendi başarısını cezalandıran bir ekonomik motora bağlanmış, gerçekten etkileyici bir modeldi. Her iki durumda da yayımladıkları şey çalışıyordu. Çalışmayan, arkasındaki bahsin büyüklüğüydü. Her şeyini tek bir dev oyuna yatıran stüdyonun şokları karşılayacak tamponu yoktur. İlk kötü çeyrek aynı zamanda son çeyrek olur.

Tek gerçek savunma, ucuza başarısız olabilmek

Manşetlerin atladığı nokta şu: Ekonomik daralmalardan sağ çıkan stüdyolar ve araçlar, kazananları daha sık seçenler değil. Hiç kimse kazananları güvenilir biçimde seçemez. Hayatta kalanlar, başarısız bir denemenin şirketi bitirmediği yapılardır. Bir oyun yüzlerce kişinin birkaç yılını değil, küçük bir ekibin birkaç haftasını alıyorsa başarısızlık bir cenaze değil, sıradan bir salı günüdür. Destiny 2'nin geliştirme sürecini sona erdiren hesap, her bahsin devasa ve dolayısıyla her kaybın ölümcül olduğunu varsayıyor. Tek bir denemenin maliyetini yeterince düşürdüğünüzde mantık tersine döner. Çoğu zaman yanılma hakkı kazanırsınız; ara sıra doğruyu bulmanın tek dürüst yolu da budur.

Sabit maliyet tuzağının Bungie'ye veya OpenAI'a özgü bir sorun değil, yapısal bir sorun olmasının nedeni bu. Yüzlerce kişiye ihtiyaç duyan ya da kullanım arttıkça işlem maliyeti gelirden daha hızlı büyüyen her model, tasarımı gereği kırılgandır. Kitle yön değiştirene kadar güçlü görünür; kitle de her zaman yön değiştirir.

Oyun geliştiriyorsanız bunun anlamı ne?

Gelecek, bin kişilik ekiplerin taşıdığı daha az sayıda ve daha büyük oyunlardan ibaret değil. Gelecek, küçük ekipler ve bireysel geliştiriciler tarafından yapılan çok daha fazla oyunda; yeni bir şey denemenin maliyetinin neredeyse sıfır olduğu bir dünyada. Bu iyimserlik değil, ekonomik göstergelerin işaret ettiği yön. Destiny'den ayrılan kitle ortadan kaybolmadı. Onlarca oyuna dağıldı ve bu kitleyi yakalayacak bir sonraki dalganın üretimi, on yıllık herhangi bir dev projeden daha ucuz, yayımlanması daha hızlı ve geliştirilip iyileştirilmesi daha kolay olacak.

Cinevva'da yatırım yaptığımız gelecek bu. Tarayıcıda yapılan ve oynanan, tek bir başarısız denemenin stüdyoyu da beraberinde götürmeyeceği kadar düşük maliyetli oyunlar. Destiny 2'nin geliştirme sürecini sona erdiren ekonomik yapı, platformumuzu etrafından dolaşmak üzere tasarladığımız yapının ta kendisi. Devler, şokları karşılayacak tamponu olmayan ölçeğin yalnızca daha fazla risk anlamına geldiğini acı yoldan öğreniyor. Bunu ilk içselleştirenler, daralma döneminde işten çıkarılmak yerine üretmeye devam edebilecek.


İlgili içerikler: